طهارتفقهآبمطهراتنجاسات

احکام طهارت با آب؛ اقسام آب‌ها و مطهرات

بررسی اقسام آب مطلق و مضاف، احکام آب کر و قلیل و راه‌های تطهیر اشیاء نجس با آب

✍️ استاد زهرا حسینی 📅 ۱۴۰۳/۲/۲۱ ⏱️ 10 دقیقه مطالعه

اهمیت طهارت در اسلام

طهارت پیش‌شرط بسیاری از عبادات مانند نماز و طواف است. خداوند پاکان را دوست دارد: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ».

اقسام آب

آب مطلق

آبی که بدون قید، آب نامیده شود؛ مانند آب چشمه، رود، باران و چاه. این آب پاک و پاک‌کننده است.

آب مضاف

آبی که با چیزی مخلوط شده باشد؛ مانند آب هندوانه یا آبی که با گلاب مخلوط شده. آب مضاف پاک است اما پاک‌کننده نیست و نمی‌توان با آن وضو یا غسل کرد.

احکام آب کر و قلیل

آب کر

مقدار آبی که حجم آن به ۳۸۴ لیتر (حدود ۳ وجب و نیم در طول، عرض و عمق) برسد کر محسوب می‌شود. آب کر با ملاقات نجس، نجس نمی‌شود مگر اینکه رنگ، بو یا طعم آن تغییر کند.

آب قلیل

آب کمتر از کر، قلیل است. اگر نجاست به آن برسد نجس می‌شود هرچند تغییر نکند. آب لوله‌کشی متصل به شبکه و منبع، حکم کر دارد.

راه‌های تطهیر با آب

  • ظرف نجس: سه بار شستن، و در صورت نجاست سگ، یک بار با خاک مالیدن (تعفیر)
  • لباس و فرش: پس از زوال عین نجاست، یک بار شستن با آب کر یا دو بار با آب قلیل کافی است
  • زمین: با تابش آفتاب و خشک شدن نیز پاک می‌شود به شرطی که عین نجاست برطرف شده باشد

مطهرات دیگر

علاوه بر آب، ده چیز دیگر نیز مطهر هستند:

  1. زمین
  2. آفتاب
  3. استحاله
  4. انقلاب
  5. انتقال
  6. اسلام
  7. تبعیت
  8. زوال عین نجاست
  9. استبراء حیوان نجاست‌خوار
  10. غیبت مسلمان

نکات کاربردی

برای تطهیر شیر آب، کافی است پس از برطرف کردن عین نجاست، آب بر آن جاری شود. در آپارتمان‌ها به دلیل اتصال آب به شبکه، حکم کر جاری است.

📚 منابع

  • شرائع الاسلام، کتاب الطهارة
  • جامع المدارک، جلد ۱
  • مسالک الافهام، فصل المیاه

❓ پرسش‌های مرتبط